Dobra strona


PREZENTACJA WSI

Cerekiew - wieś w województwie małopolskim, położona na prawym brzegu Raby, w północnej części ziemi bocheńskiej. Wieś liczy 316 mieszkańców, 76 domów, 69 gospodarstw domowych, 39 gospodarstw rolnych, w tym dwa specjalistyczne. Zajmuje obszar 493 hektarów. Na terenie wsi znajdują się kościół, cmentarz, świetlica, remiza strażacka i przedszkole. Jest tu także prywatna baza motolotniarzy. Działa też warsztat samochodowy, a poza zabudowaniami firma drobiarska buduje kurniki na chów brojlerów.

POWIĘKSZ ZDJĘCIEDo Cerekwi z Krakowa najłatwiej dojechać pociągiem w kierunku Tarnowa. W Bochni należy wysiąść. Dalej z Bochni do Cerekwi można dojechać busami lub autobusami. Samochodem najlepiej wybrać wyjazd przez Nową Hutę w kierunku Sandomierza. W Nowym Brzesku przejechać Wisłę i w Uściu Solnym skręcić w prawo zgodnie z drogowskazem "Bochnia".

Tradycja wywodzi nazwę wioski od słowa "cerkiew", którym do późnego średniowiecza określano każdy kościół. Osadę, w której od dawien dawna znajdował się kościół nazwano więc Cerekwią. Jak w wielu imionach własnych zachowała się też tu staropolska wymowa: "cerekiew". Na terenie Polski miejscowości o tej, lub podobnej nazwie można znaleźć więcej. Cerekwica, Cerekwia, Cerkiewnik... Także w Czechach jest Horní Cerekev, Dolní Cerekev i Nová Cerekev.

W odniesieniu do naszej wsi nazwa Cerekiew pojawia się po raz pierwszy w roku 1470. Jan Długosz pisze o wsi Czerkyew. Wcześniej - to jest w roku 1326, 1379, 1400 i 1404 - na rachunkach świętopietrza, Cerekiew występuje pod nazwą “Sanctus Laurentius”, a więc św. Wawrzyniec. Ten święty do dziś jest tytułem miejscowego kościoła.POWIĘKSZ ZDJĘCIE

Słownik Geograficzny w 1880 roku tak prezentuje wieś: "Cerekiew, Cerkiew, z przys. Czesławice i Bessów, wś, pow. bocheński, o pół kil. od Uścia Solnego, z par. rz. kat. dek. wojnickiego w miejscu (wiernych 1533). Kiedy kościół erygowany i konsekrowany niewiadomo, ale bądź co bądź przed r. 1664 już istniał. Rozległości 1251 m., w tem 997 m. roli ornej, 84 dm., 468 mk. Szkoła ludowa 3-klasowa, położenie równe, gleba pszeniczna, bardzo urodzajna."

Wieś Cerekiew leży przy drodze z Uścia Solnego do Bochni. Trakt ten powstał - jak się sądzi - w związku z tendencją kupców do omijania krakowskiego prawa składu. Drogę tę opisano podczas lustracji dróg województwa krakowskiego w 1570 roku:

POWIĘKSZ ZDJĘCIE"Przyjechaliśmy do Wysly, która idzie pod Uscziem pod sam skład solny KJM, zastaliśmy prom dobry, dosyć długi i szeroki. Przewiózłszy się, jechaliśmy gacią przez miasteczko aż do gruntu wsi, którą zową Czeslawicze, którą gać powinni oprawować uścianie swym własnym kosztem. Acz na tenczas zastaliśmy niedobrą gać, niedobrze udylowaną drogę wedle ich powinności, ale się tym przed nami wymawiali, iż Raba i Wysla wylała była bardzo tak, iż im wszytki mościny pobrała. (...) Przyjechaliśmy zasię do gruntu wsi, którą zowią Lany, panów Oczieskich, synów nieboszczyka pana kanclerzowych, potem do Czeslawicz, do Cerekwie, do Bęszowa, wszytko wsiami i gruntem tychże panów Oczieskich, a gać wszędy idzie przez te wsi, którą żupy bocheńskie powinny oprawować. Przyjechaliśmy potem do gruntu wsi, którą zową Boguczicze, pana Rupnowskiego, przez którego też grunt idzie gać, którą też gać żupa bocheńska oprawuje. Przyjechaliśmy potem do gruntu wsi, którą zową Moykowicze, która wieś jest pana Kothficza, potem zasię do gruntu a wsi, którą zową Gawlow też tegoż pana Kothficza. Przyjechaliśmy potem do gruntu wsi, którą zową Slanka, tegoż pana Kothficza, przez ten wszytek grunt pana Kothphicza, tedy też żupa bocheńska powinna naprawować gać."

Cerekiew ma stałe połączenie z internetem łączem radiowym. Przekaźnik znajduje się na kościelnej wieży.


opracował: Zbigniew Bachmiński

Żródła:

Liber Beneficiorum, J. Długosz.

Małopolska południowo-zachodnia. A.Matuszczyk, N. Orliński, J. Zinkow. Wyd. S i T. Warszawa 1991.

Rocznik Diecezji Tarnowskiej, 1967.

Miesięcznik “Ziemia Bocheńska”.

Lustracja dróg województwa krakowskiego z roku 1570, wydała Bożena Wyrozumska, Polska Akademia Nauk - Oddział w Krakowie, Wyd PAN.

F. Kiryk, Z. Ruta. Bochnia, Dzieje miasta i regionu. Kraków 1980.

Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i Innych Krajów Słowiańskich wydany pod redakcyą F. Sulimierskiego, B. Chlebowskiego, W. Walewskiego, Warszawa 1880 T. I, s. 534


*

© copyright 2002 by z.bachminski - all rights reserved